Kullanıcı Tag Listesi

Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər İsimlərin quruşca üç növü var: sadə, düzəltmə, mürəkkəb. Sadə isimlər heç bir leksik şəkilçi qəbul etmir. Yalnız qrammatik şəkilçi qəbul etmiş isimlər də sadə isimlərdir. Məs: şeir-şeirimiz, ağac-ağaclar, maşın-maşını, Kitab-kitabdır və s. Düzəltmə isimlər isə kökdən və leksik şəkilçidən ibarət olur. Düzəltmə isimlər əsasən isimlərə və fellərə leksik şəkilçilər artırmaqla yaranır. Yalnız -lıq4 şəkilçisinin köməyi ilə isim, sifət, say və əvəzlikdən

Bu konu 12014 kez görüntülendi 0 yorum aldı ...
Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər 12014 Reviews

    Konuyu değerlendir: Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər

    5 üzerinden | Toplam: 0 kişi oyladı ve 12014 kez incelendi.

  1. #1
    AyMaRaLCaN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    24.08.08
    Mesajlar
    11.462
    Konular
    5174
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    26
    Bahsedildi
    0 Mesaj
    Etiketlenmiş
    0 Konu
    Tecrübe Puanı
    100
    @AyMaRaLCaN

    Standart Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər

    Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər



    İsimlərin quruşca üç növü var: sadə, düzəltmə, mürəkkəb.
    Sadə isimlər heç bir leksik şəkilçi qəbul etmir. Yalnız qrammatik şəkilçi qəbul etmiş isimlər də sadə isimlərdir. Məs: şeir-şeirimiz, ağac-ağaclar, maşın-maşını, Kitab-kitabdır və s.
    Düzəltmə isimlər isə kökdən və leksik şəkilçidən ibarət olur. Düzəltmə isimlər əsasən isimlərə və fellərə leksik şəkilçilər artırmaqla yaranır. Yalnız -lıq4 şəkilçisinin köməyi ilə isim, sifət, say və əvəzlikdən düzəltmək olur. Məs:istilik, düzlük, çoxluq, mənlik və s. Bu cür isimlər mücərrəd isimlərdir.
    Mürəkkəb isimlər sintaktik yolla, iki və daha artıq sözün birləşməsi ilə yaranır. Mürəkkəb isimlər yazılışına görə iki yerə bölünür: bitişik yazılanlar, defislə yasılanlar.
    1. Isimdən isim düzəldən şəkilçilər
    -çı4: bostançı, dəmirçi, traktorçu, üzümçü və s. Göründüyü kimi, sənət anlayışı bildirən isimlər yaradır.
    -lıq4: Bu şəkilçilər mücərrəd və konkret mənalı isimlər yaradır:düzənlik, odunluq, meşəlik, daşlıq; yaxşılıq, pislik, dostluq vəşs
    -lı4:Ad sonluiqlarına artırılır: Nəcəfli, Muradlı, Qədimli və s.

    2. Kiçiltmə-əzizləmə mənalı isimlər yaradır:
    -ça2: meydança, kitabça, döşəkçə və s.
    -cıq4: uşaqcıq, oduncuq, evcik və s.
    -cığaz4: qızcığaz, gəlinciyəz, quşcuğaz və s.
    -gil: həm insan adlarına, həm də mənsubiyyət şəkilçili qohumluq terminlərinə artırılır: əligil, xalamgil, dayımgil və s.
    -i,-vi: Toponomik adlara qoşularaq nisbə bildirir: N.Tusi, ə.Naxçıvani, ə.Təbrizi
    -ov,-ova,-yev,-yeva: əliyev, Məmmədov, Səfərov və s.
    -zadə: Vəlizadə, Hacızadə, Qafarzadə və s.
    -daş: vətəndaş, silahdaş, əməkdaş və s.
    -stan (-ıstan4): Türkmənistan, ərəbistan, gulüstan, Gürcüstan və s.
    -xana: məsləhətxana, kababxana və s.
    -at2: məlumat, təbliğat, mühacirət, tədqiqat və s.
    -dar: əməkdar, havadar, mülkədar,
    -dan: güldan, çaydan, qənddan və s
    -şünas: Sənət anlayışı bildirir:Füzulişünas, ədəbiyyatşünas və s.
    -gər:misgər, kimyagər və s. (hiyləgər sifətdir), (çilingər və dülgər sadədir)
    -izm: materializm, realizm və s.
    -ist: maşınist, realist, idealist və s.
    -baz: kələkbaz, kəndirbaz, hoqqabaz və s.
    -saz: saatsaz, rəngsaz və s.
    -kar: Həm isim, həm də sifət düzəldir:sənətkar, zülmkar (isim), füsunkar, itaətkar, sehrkar (sifət).

    3. Qeyri-məhsuldar şəkilçilər:
    -an (dövran),
    -er (milyoner),
    -yor(boksyor), cək(əlcək), -
    -zar(gülzar),-vat(xırdavat),-ey(güney),
    -ban (bağban),
    -ayə(kinayə) və s.
    ön şəkilçilər:
    -mə (məxaric, mədaxil),
    -re (reform, reaktiv) və s.

    4. Feldən isim düzəldən şəkilçilər:
    -ış4: anlayış, baxış, çağırış, duruş, göstəriş və s.
    -aq2,(-q,-k): yataq, daraq, sarıq, istək, döşək və s.
    -ma2: qovurma, qoşma, çəkmə, süzmə və s.
    -qı4(ğı4): asqı, pusqu, sürtkü, qurğu, sarğı, bölgü və s.
    -tı4: qışqırtı, çığırtı, döyüntü, böyürtü və s.
    -ıntı4: qazıntı, tikinti, tapıntı, ovuntu və s.
    -ıcı4: (-yıcı4) alıcı, seçici, bolücü, bağlayıcı, soyuducu və s.
    -ı4: yazı, pozu, çəki, qorxu, örtü, sürü və s.
    -ıq4: asqırıq, barışıq, bilik, danışıq, örtük və s.
    -ım4: (-əm,-m) aşırım, deyim, olum, durum, kəsim və s.
    -qın4,-ğın4: basqın, qaçqın, uçqun, köçkün, qırğın, yanğın, vurğun və s.
    -ın4 ,-n: əkin, səpin, biçin, axın, talan, və s.
    -ar2: açar, çapar, dəyər, kəsər və s.
    -acaq2: dolanacaq, qanacaq, yanacaq, gələcək,yatacaq, sığınacaq və s.
    -ır -ir: kəsir, yatır (var-dövlət), gəlir və s.
    -id, -üd,: keçid, öyüd və s.
    -caq2: bürüncək, yelləncək, yığıncaq, oyuncaq, sevincək və s.
    -ınc, -inc, -c: sevinc, qaxınc, güvənc, tıxac,inanc və s.
    — ğa, gə: süpürgə, döngə, qovurğa, bölgə və s.
    -anaq2: boğanaq, sızanaq, süzənək, dəyənək, döyənək, biçənək və s.
    -mac2: tutmac, bulamac, yanıltmac, yaxmac və s.
    -maca2: atmaca, tapmaca, əsməcə, bilməcə və s.


    Konu Bilgileri       Kaynak: www.azeribalasi.com

          Konu: Azərbaycan dili → Düzəltmə isimlər

          Kategori: Azerbaycan

          Konuyu Baslatan: AyMaRaLCaN

          Cevaplar: 0

          Görüntüleme: 12014

    Sinemde yanar dağlar bahçeler bağlar yetim
    Sensizken canım ağlar bensizken memleketim
    Özüme bir kez dokun gör nasıl birisiyim
    Aşka aşıkken bile memleket delisiyim


Etiketler

Yer imleri

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajinizi Degistirme Yetkiniz Yok
  •  

Giriş

Facebook Baglan Giriş