Kullanıcı Tag Listesi

Amerika yerlilerinin konuştuğu dillerde bulunan Türkçe kelimeler, yıllardan beri hem bilim adamlarının hem de dil ve kültürle ilgilenen kimselerin ilgisini çekegelmiştir. Ancak bu güne kadar Kızılderili dillerinin Türkçe ile bağlantısı üzerinde epeyce durulurken, Eskimo dillerinin Türkçeyle ilişkisi konusunda pek çalışma yapılmamıştır. Taino Kızılderililerinin dillerinde bulduğum birkaç Türkçe kelimenin diğer Kızılderili dillerinde izini sürerken, internette bir Eskimo dilinin

Bu konu 1394 kez görüntülendi 3 yorum aldı ...
Türkçe ve Eskimo Dili Üzerine 1394 Reviews

    Konuyu değerlendir: Türkçe ve Eskimo Dili Üzerine

    5 üzerinden | Toplam: 0 kişi oyladı ve 1394 kez incelendi.

  1. #1
    Vuslata Hasret - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    12.10.09
    Mesajlar
    8.955
    Konular
    4272
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    2
    Bahsedildi
    0 Mesaj
    Etiketlenmiş
    0 Konu
    Tecrübe Puanı
    631
    @Vuslata Hasret

    Standart Türkçe ve Eskimo Dili Üzerine

    Amerika yerlilerinin konuştuğu dillerde bulunan Türkçe kelimeler, yıllardan beri hem bilim adamlarının hem de dil ve kültürle ilgilenen kimselerin ilgisini çekegelmiştir. Ancak bu güne kadar Kızılderili dillerinin Türkçe ile bağlantısı üzerinde epeyce durulurken, Eskimo dillerinin Türkçeyle ilişkisi konusunda pek çalışma yapılmamıştır.


    Taino Kızılderililerinin dillerinde bulduğum birkaç Türkçe kelimenin diğer Kızılderili dillerinde izini sürerken, internette bir Eskimo dilinin karşılıkları İngilizce olarak verilmiş oldukça kapsamlı sözlüğüne rastladım. Yaptığım inceleme sonunda bu sözlükte birçok Türkçe kelimenin bulunduğunu fark ettim. Interactive Iñupiak Dictionary (İnteraktif İñupiak Sözlüğü) adı verilen bu sözlük, İñupiak Eskimolarına aitti. Adı geçen sözlük, Donald H. Webster ve Wilfried Zibell tarafından hazırlanmış olan Iñupiat Eskimo Dictionary (İñupiak Eskimoları Sözlüğü) -Fairbanks, Alaska, 1970- adlı eserden faydalanılarak hazırlanmıştır.


    İñupiakça, Kuzey Alaska’da konuşulan bir Eskimo dilidir.“İñupiak”, aynı zamanda bir veya iki Kuzey Alaska Eskimosunu ifade etmek üzere kullanılır. “İñupiat” kelimesi ise, çokluk belirtir.Yani söz konusu dilde “İñupiat”, “İñupiaklar” demektir.

    İñupiakça, Sibirya Yupik ve Merkezî Yupik dilleriyle ilişkili olmakla birlikte Grönland Adasında ve Kanada’da konuşulan Inuvialuit, Inuit ve Kalaallit dillerine daha yakındır.


    Araştırmalarım esnasında ilk önce İñupiakçanın Türkçe kökenli olup olamayacağı konusunda şüpheye düştüm. Bünyesinde şaşırma ifade eden alai; acı, üzüntü ve hayal kırıklığı ifade annaa gibi ünlemlerin yanında özellikle Altay dillerinde yaygın olan ana, apa, ata gibi akrabalık bildiren adların bulunması, zihnimi epeyce meşgul etti. Akrabalıkla ilgili kelimelerden birkaç örnek vermek istiyorum: İñu. aanaga “annem”, İñu. aapaga “babam”, İñu. aapiyaba “ağabeyim”, İñu. akkaga “amcam”, İñu. ataataga “dedem, büyük babam”.


    Dillerin aynı kökenden veya bir üst ana dileden gelip gelmediğini gösteren en önemli kıstaslardan ikisi, organ adları ve sayılardaki ortaklıktır. Bunlardaki ortaklık, dillerin aynı kökenden geldiğini önemli ölçüde belli eder. Bu konuda Türkçe ile İñupi**çanın yakınlığı veya benzerliği bulunmamaktadır.


    Öte yandan isim ve sıfat tamlamalarının dizilişi, Türkçedeki dizilişin tam tersi bir yapıdadır. Sıfat tamlamalarında Türkçede önce sıfat, sonra da nitelenen isim gelir. İñupiakçada ise, önce isim sonra sıfat gelmektedir. Örnek olarak; İñu. inikitchuq “küçük ev, küçük oda” tamlamasında isim olan ini “ev, oda” önce, sıfat olan kitchuq “küçük” sonra gelmiştir. Bu örnekteki ini “ev, oda”, ET. i:n “vahşi hayvan ini” ile ilişkilidir. Aynı şekilde İñu. niqipiak “kaliteli et” örneğinde isim olan niqi “et” önce, sıfat olan piak “kaliteli” sonra gelmiştir. Yukarıda verilen sıfat tamlamaları, İñupiakçada bitişik yazılmıştır.


    Türkçeden çok farklı tamlama yapısı bulunan bir dilde Altay kökenli olabileceğini düşündüğümüz soru kelimelerinin varlığı dikkatimizi çekti ve bizi uzun müddet düşündürdü. Aşağıda bunlardan örnekler verilmiştir:


    “qa” sesleriyle başlayan soru kelimeleri: qafa “ne zaman” (geçmiş zaman soru zamiri), qakugu “ne zaman” (gelecek zaman soru zamiri), qanuq “nasıl, ne, niçin”, qanutun “ne kadar; ne zamandan beri”, qapsieik “kaç tane”.


    “ki” sesleriyle başlayan soru kelimeleri: kia “kimin”, kiea “kim”, kisum “kimin”.

    “na” sesleriyle başlayan soru kelimeleri: naami “nerede”, nakiei “nereden”, nani “nere, neye”, nauf “nere, neye”, naukun “hangi yolla, nasıl”.


    Türkçedeki kanı, kayu, kayda, kaydan, kaçan, neçe, neçük, neteg, negü, nereye, neden, kim gibi soru kelimeleri eskisi ve yenisiyle kelime başında ortak sesleri bulundurmaktadırlar. Organ ve sayı adlarındaki farklılığın yanında soru kelimelerindeki bu yakınlık ilgi çekicidir.


    İñupiakçanın bir başka özelliği eklemeli dillere bezer görünmesi, hatta bazen hiç tanınmayan kelimelerde Türkçedekilere benzer eklerin bulunmasıdır: Örnek olarak; atuqtuurak kelimesinin anlamı müzik aletidir. Bu kelimeden yapılmış atuqtuurakti kelimesinin “çalgıcı, müzisyen” anlamı vardır. Bu kelimeye gelen ek, Türkçedeki meslek yapan “-çı” ekine çok benzemektedir. Bununla ilgili birkaç örnek daha verelim: afuniakti “avcı”, afuyakti “savaşçı, asker”, aglautitakti “daktilocu”, akpaksruqti “koşucu”.


    Türkçe -çı ekiyle aynı fonksiyona sahip olan bu ekin İñupiakçada -si şekli de bulunmaktadır: afaayuliqsi “papaz, misyoner”, iqsi “sinsice etrafı gözetleyici/gözetleyen”, ukpiqtuaguqatisi “inanıcı/inanan dostlarınız”.

    Aynı fonksiyondaki benzer bir ek, Saha Türkçesinde -CIt, -sIt şeklindedir: balıksıt “balıkçı”, emçit “ilâççı, hekim”, kömürcüt “köçmürcü” (KİRİŞÇİOĞLU 1994: 33).


    Benzer şekilde başka bir ek olan -taak, Türkçe isimden isim yapma eki “-LIK”la fonksiyon ve anlam bakımından büyük benzerlik göstermektedir. Vereceğimiz örneklere dikkat edildiğinde bu durum daha iyi anlaşılacaktır: mafaktaak “açık grilik”, nutaak “yenilik, tazelik”, qatiqtaak “beyazlık” qibeiqtaak “siyahlık”, qirbiaktaak “grilik”, quqsuqtaak “sarılık”, sufaaktaak “yeşillik”, sufauraaktaak “mavilik”.


    ET. (Eski Türkçe) -LIg ekinin Sahacada diğer türevlerinin yanı sıra -taax (x:set h 'kh') şeklinde kullanıldığı (KİRİŞÇİOĞLU 1994: 32) dikkate alındığında, -LIK ekinin İñupiakçada -taak şekline girerek kullanılıyor olması ihtimal dahilindedir.


    İñupiakça nunagluk “kırlık, kırsal” ile Türkçe olduğunu düşündüğümüz qablik (= kablık) “su geçirmez Eskimo çizmesi, botu; kürklü pantolon” ve tagluk “kar ayakkabısı” örneklerinde “-LIK” ekinin varlığı daha da açıktır.


    Olumsuz bir anlam taşıyan “değil, yok” kelimeleriyle “-mA” ve “-sIz” ekleri, İñupiakçada -chuq (= -chuk) şeklinde bir ekle karşılanmaktadır: Genel Türkçedeki yok kelimesiyle bunun bir ilgisi olabilir. Aşağıda -chuq ile biten İñupi**ça kelime örnekleri veriyoruz:


    alaitchuq “yırtılmamış, yırtık değil”, ieuitchuq “insanlar yok”, iqiitchuq “tembel değil”, isruitchuq “sonsuz, ölümsüz; kirli değil”, p**inbitchuq “bulmadı”, qieuitchuq “aceleci değil”, sayaitchuq “güçsüz, kuvvetsiz”, sibxibnaitchuq “zor değil”, tafibitchuq “vefasız, güvenilmez”, tuqunayaitchuq “ölmeyecekti”, uqalaitchuq “dilsiz”.

    Türkiye Türkçesinde Y ile başlayan sözler, Kıpçak lehçelerinde c-ç-j ile başlar Yok-Çok yada Cok olur. Yine Türkiye Türkçesinde Y ile başlayan sözler Sakacada (Yakut) S ile başlar; Yol-Suol, Yer-Sir , Yok-Suokh (suox)


    uqalaitchuq “dilsiz” örneğinin kökünde İñupiakça “kelime” anlamına gelen uqaliq (= uqalıq)’ın bulunduğunu düşünüyoruz. Çünkü aynı dilde “dil” anlamını uqak veriyor. Saha Türkçesinde, “dilsiz” anlamını oldukça parelel bir yapıyla tıla suoh (tili yok-dili yok) kelimeleri vermektedir. Buradaki suoh, Sahacada “değil” ve “yok” anlamlarına gelen Genel Türkçe yok kelimesinin bu lehçedeki biçimidir. Sahacadan aynı yapıda birkaç örnek daha verelim: atağa suoh (ayağı yok) “bacaksız”, küühe suoh (gücü yok) “güçsüz, kuvvetsiz”, teñe suox (dengi yok) “denk değil”, xaana suoh (kanı yok) “kansız”, xaraağa suoh (karağı yok - karak, karamak: bakmak'tan gelir.) “kör, gözleri görmeyen” (VASİLİEV-CARGISTAY 1995: 23, 67, 83, 102, 142, 167, 305).


    Sahacadaki xaraağa suoh “kör, gözleri görmeyen” kelimesi ile İñupiakçada bulunan qieitlaitchuq “kör, gözleri görmeyen” kelimesinin aynı mantıkla yapılması çok şaşırtıcı, şaşırtıcı olduğu kadar da meraklandırıcıdır.


    İñupiakça ieuitchuq “insanlar yok” örneği, yok ile -chuq arasındaki benzerliği daha açık hâle getirmektedir. Bu kelimedeki ieut, ieuk’un çokluk şeklidir ve “insanlar” anlamına gelir. Aynı kelimedeki -chuq da “yok” anlamını vermektedir.

    GT. (Genel Türkçe) yok kelimesi, Sahacada olduğu gibi diğer Kuzey lehçelerinde de aynı yapıyla “–sIz” anlamını vermek üzere kullanılmaktadır: Örnek olarak; Tuvaca. arga “usul, tarz” demektir. argajok ise bu lehçede “usulsüz; imkânsız” anlamlarına gelir. Tuv. hamaan “ilgi, alâka; ilişki” anlamındadır. hamaançok ise aynı lehçede “ilgisiz, alâkasız; ilişkisiz; kayıtsız, umursamaz” anlamlarına gelmektedir (ARIKOĞLU-KUULAR 2003: 6, 49)


    Ethel G. Stewart, Dene ve Na–Dene Kızılderilileri –Cengiz Han’dan Amerika’ya Kaçan Türkler MS. 1233– adıyla Türkçeye çevrilen eserinde, Çin gemiciliğinin çok erken zamanlarda gösterdiği gelişme üzerinde durarak milâttan önce ve sonraları Alaska taraflarına Çinlilerin yaptıkları seyahatlerden bahseder. Ona göre MS. 1230’lu yıllarda Moğol istilâsından kaçan değişik milletlere ait gruplarla birlikte Uygur Türkleri de Çin gemileriyle Alaska’ya kaçmışlardır


    Konu Bilgileri       Kaynak: www.azeribalasi.com

          Konu: Türkçe ve Eskimo Dili Üzerine

          Kategori: Türk Tarihi

          Konuyu Baslatan: Vuslata Hasret

          Cevaplar: 3

          Görüntüleme: 1394

    Ezan Oldum Dinmedim.Bayrak Oldum İnmedim. Şehit Oldum Ölmedim.Adım Müslüman Soyadım Türk Benim

  2. #2
    Vuslata Hasret - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    12.10.09
    Mesajlar
    8.955
    Konular
    4272
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    2
    Bahsedildi
    0 Mesaj
    Etiketlenmiş
    0 Konu
    Tecrübe Puanı
    631
    @Vuslata Hasret

    Standart

    DEVAMI VAR...
    Ezan Oldum Dinmedim.Bayrak Oldum İnmedim. Şehit Oldum Ölmedim.Adım Müslüman Soyadım Türk Benim

  3. #3
    buzkral - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    06.04.09
    Mesajlar
    400
    Konular
    30
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    0
    Bahsedildi
    0 Mesaj
    Etiketlenmiş
    0 Konu
    Tecrübe Puanı
    441
    @buzkral

    Standart

    oğuz alfabesiyle vikink yazıtlarını dikkatlice incelemenizi öneririm harflerimiz aynı.
    türklerin dünya üzerinde bircok yerde dil yapısına sahip medeniyetler olması doğal cünki eski bir tarihimiz ve soy yapımız var ve bu atalarımızın hepsi olmasada bi kısımı göcebe kendi milli benliğimizi at sırtında farklı kültürlere öğretmeside doğal birşey.

    kuzey avrupada odin diye bi tanrı var bilirsiniz hepiniz vikink tanrılarından biri mesela norvecliler odinin asya ural altay dağlarndan gelen bir türk olduğunu günümüz tarihçileri söyler mesela odini koruyan kurtlar dan bahseder 5-6 yıl önce okumustum yakın tarihli bi haber olsaydı sizlerle paylasablirdim ama türklerin dünya üzerinde bircok farklı kültürü etkilemiş olmasından doğal bişey olamaz cünki atı ilk atalarmz evcillestirerek ilk uzun mesafeyi kısaltan taşıma şeklini ve savaş gücünü atalrmz olstrmstr

  4. #4
    Vuslata Hasret - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    12.10.09
    Mesajlar
    8.955
    Konular
    4272
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    2
    Bahsedildi
    0 Mesaj
    Etiketlenmiş
    0 Konu
    Tecrübe Puanı
    631
    @Vuslata Hasret

    Standart

    Özer emine şimal doktor emmi..devamı var yazmıştım..araya girmişler..bu konu dört sayfadır..aradaki üyeyi çıkartmanızı rica ediyorum..bu konu ödev ve ders konusu..bu konuda ciddiyet olması lazım.
    Ezan Oldum Dinmedim.Bayrak Oldum İnmedim. Şehit Oldum Ölmedim.Adım Müslüman Soyadım Türk Benim

Etiketler

Yer imleri

Yer imleri

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajinizi Degistirme Yetkiniz Yok
  •  

Giriş

Facebook Baglan Giriş