Halk yaratıcılığımızın en eski türlerinden biri Emek, yahut Zahmet nağmeleridir. Her halkın şifahî edebiyatmda tesadüf olunabilen bu nağmeler, insanın söylediği ilk şiir, bestelediği ilk şarkı olarak adlandırılabilir. Halk edebiyatının diğer örnekleri, özellikle de bayatılar (maniler) ve aşık yaratıcılığı ile mukayesede zahmet nağmeleri edebî yönden basit gözükür. Ama bu basitliğin arkasından ilkinlik, en eskilik durmaktadır. Emek nağmelerinin Azerbaycan Halk Edebiyatında en çok yayılmış

Bu konu 1414 kez görüntülendi 0 yorum aldı ...
Azeri Halk Yaratıcılığının en eski türlerinden biri Emek veya Zahmet nağmelerdir 1414 Reviews

    Konuyu değerlendir: Azeri Halk Yaratıcılığının en eski türlerinden biri Emek veya Zahmet nağmelerdir

    5 üzerinden | Toplam: 0 kişi oyladı ve 1414 kez incelendi.

  1. #1
    ŞiMaL - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    10.12.2009
    Mesajlar
    21.664
    Konular
    10831
    Beğendikleri
    0
    Beğenileri
    28
    Tecrübe Puanı
    100
    @ŞiMaL

    Yeni Azeri Halk Yaratıcılığının en eski türlerinden biri Emek veya Zahmet nağmelerdir

    Halk yaratıcılığımızın en eski türlerinden biri Emek, yahut Zahmet nağmeleridir. Her halkın şifahî edebiyatmda tesadüf olunabilen bu nağmeler, insanın söylediği ilk şiir, bestelediği ilk şarkı olarak adlandırılabilir. Halk edebiyatının diğer örnekleri, özellikle de bayatılar (maniler) ve aşık yaratıcılığı ile mukayesede zahmet nağmeleri edebî yönden basit gözükür. Ama bu basitliğin arkasından ilkinlik, en eskilik durmaktadır.



    Emek nağmelerinin Azerbaycan Halk Edebiyatında en çok yayılmış türleri Holavarlar ve Sayacı sözlerdir. Azerbaycan folklörcülerinin bir kısmının fikrine göre “holavar” terimi “Ho” hayvan ve “var” yani “git” sözlerinin birleşmesinden türemiştir. Bu manada holavar, hayvanı işe çalışmaya çağıran nağmelerdir. Prof. Dr. Azad Nebiyev ise bu meseleye farklı bakmaktadır. Onun fikrine göre, “Çin, Hind ve İskandinav halklarının folklöründeki “ho”, mukaddes öküz (inek) toteminin adı olmuştur. Türk halklarının Azerbaycan, Özbek, Uygur vb. folklorundaki merasim nağmelerinin ekseriyetinde “ho”lar, mukaddes varlık, mutluluk simgesi gibi terennüm olunur. “Holavar” mukaddes varlık hakkında mahni manasını taşır.”



    Emek nağmelerinin geniş yayılmış numunelerinden olan Sayacı sözleri ise, göçebe hayatının başka bir alanı ile, koyunculukla ilgilidir. Sayacı sözlerinin menşei hakkında da farklı mülâhazalar mevcuttur. Bu folklor türünün halk arasında yayılmış örneklerini ilk defa derleyerek yaymlayan Feridunbey Köçerli, (18631920) sayacı sözünün Fars dilinde ki “saye”, yani “kölge” sözünden alındığına ihtimal verir. Fars dilinde bu sözün mecazî manası “himaye etmek”, “savunmaktır”. Fars dilinden Azerbaycan Türkçesine de geçen “saye” sözü Kafkasya Türkleri arasında “bolluk”, “bereket” vb. manalarda kullanılmaktadır. Buradan da “sayacı sözlerinin”, yahut “sayacıların” halk arasında “bolluk getiren”, “bereket getiren” vs. anlamlarında kullanıldığı anlaşılıyor. Sayacılar da aşıklar ve dervişler gibi halk arasında gezerek dolaşır ve kendi şarkılarını söylerdi. Sayacı sözleri orjinal müracaatlarla başlar:



    Salammelik, say beyler,
    Bir birinden yey beyler,
    Saya geldi, gördünüz?
    Salam verdi, aldınız?
    Alnı tepel qoç quzu
    Sayacıya verdiniz?
    Sefa olsun yurdunuz,
    Ulumasın qurdunuz.
    Ac getsin avanınız,
    Tox gelsin çobanınız.



    Bunun ardınca sayacı, ev hayvanlarını, özellikle de koyunu vasfeder, ondan bolluk ve bereket simgesi gibi söz açar:



    Qoyunlu evler gördüm, Qurulu yaya benzer.
    Qoyunsuz evler gördüm,
    Qurumuş çaya benzer.
    Qoyun var kere gezer,
    Qoyun var küre gezer,
    Geder dağları gezer,
    Geler evleri bezer.


    Konu Bilgileri       Kaynak: www.azeribalasi.com

          Konu: Azeri Halk Yaratıcılığının en eski türlerinden biri Emek veya Zahmet nağmelerdir

          Kategori: Azerbaycan Edebiyatı

          Konuyu Baslatan: ŞiMaL

          Cevaplar: 0

          Görüntüleme: 1414


Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajinizi Degistirme Yetkiniz Yok
  •  

Giriş

Giriş